Varak 162b
…meydana geliyordu; kaynağı tepenin ardında olmalıydı(?). Bu düşünceyle tepenin ardına geçtim.*1
Ansızın bir topluluk çıkageldi: başları köpek başı, bedenleri insan bedeniydi. İçlerinden biri elinde bir değnekle yanıma geldi ve koyun sürer gibi beni önüne kattı; çaresizdim, ne yapabilirdim? Beni bir eve götürdü; orada benim gibi nice kimseler olduğunu gördüm. Beni görünce “Yazık! Sen nereden geldin, bu belaya neden düştün?” dediler.
“Bela nedir?” dedim. Dediler ki: “Bu topluluk türlü yemekler ve meyveler getirip yedirir; insan bir miktar et ve yağ bağlayınca onu koyun gibi boğazlayıp yerler.” Korku beni sardı, baygın düştüm.
Sonunda bedeni zayıflatan şeylere başvurmayı düşündüm. Gördüm ki yemek ve meyveler getirdiler; içlerinden semiz bir adamı alıp gözümüzün önünde boğazladılar, parça parça ettiler, bir miktar eti beyleri(?) için ayırıp kalanını tartıyla aralarında paylaştırdılar. Bir yıl bu derdi çektim. Sonunda bir hasta adamla ben kaldım; ötekilerin hepsini boğazlayıp yediler.*2
O hasta adam bana şöyle dedi: “Bu topluluğun yılda bir kez bayramı olur; hepsi dışarı çıkar ve bayram ettikleri yerde üç gün kalıp dönmezler. Buradan iki konak uzaklıkta büyük bir ağaç vardır; kim onun altına varır da gölgesi üzerine düşerse, bunlar ona ilişemezler. Ama ben zayıf düştüm, bedenimde yürüyecek, kımıldayacak güç kalmadı; bari sen bu söze göre davran, umulur ki kurtuluş nasip olur.”
Ben de o günü beklemeye koyuldum. Bayram vakti gelince gerçekten de bu topluluğun küçüğü büyüğü, erkeği kadını topyekûn dışarı çıktı, tek kişi kalmadı; yalnızca o hasta adamla ben kaldık. Bana gelip tehdit ve tembihte bulundular, biraz yemek ve meyve getirdiler ve “Biz gelinceye kadar bunları ye; döndüğümüzde seni boğazlayacağız” deyip…
devamı — vr. 163a…gittiler.* İnsan onayı gerekli · 2
- *1satır 1
اولمقددdiğer okumalar:اولمقدرSon iki harf د د gibi; bu elin ر=د alışkanlığıyla olmakdır okundu. Önceki satır 161b'de (başka işçide) olduğundan cümlenin başı görülmedi; 'menba'ı tellin verâsı olmakdır' = kaynağı tepenin ardında olmalı. Cümle 161b ile birlikte okununca bir insan onaylamalı. - *2satır 10
سکلریdiğer okumalar:بکلری,ملکلری,سکلری (segleri)Başta kanca + bir diş, sonra ک ل ر ی; diş altında tek nokta seçiliyor gibi ama yeri kayık. beğleri (beyleri) okundu: 'bir mikdâr lahm beğleri içün ihrâc idüp kusûrını ... tevzî'' — bir pay reislerine ayrılır. Farsça seg 'köpek' ile 'segleri içün' (köpekleri için) da mümkün; ملکلری'nin mim halkası görünmüyor. İnsan kararı gerek.
Çözülmüş ya da onaylanmış · 16
- çözüldüsatır 1
کچدمdiğer okumalar:کیدرمÇÖZÜLDÜ: Son kelime کـ + çanaklı ج/چ + دم; geçdim okundu: 'bu mülâhaza ile tellin verâsına geçdim', sonraki satırda köpek başlılar çıkıyor. - çözüldüsatır 2
انجلرندنdiğer okumalar:ایچلرندنÇÖZÜLDÜ: İlk dişin noktası üstte (ن), cimin noktası tek; 'içlerinden biri' kalıbı. Diplomatik metinde görüldüğü gibi bırakıldı. Aynı yazım L9'da. - çözüldüsatır 3
سوره کبیdiğer okumalar:سورر کبی,سوریسی کبیÇÖZÜLDÜ: Kelime سو + ر + ه gibi; 'koyun sürer gibi' (ya da 'koyun sürüsü gibi') okundu. Anlam ikisinde de aynı: beni koyun gibi önüne kattı. - çözüldüsatır 3
نیجه ایدمdiğer okumalar:بنجه ایدمÇÖZÜLDÜ: İlk dişte nokta üstte, ikincide altta: نیجه. 'ihtiyârsız nice idem' = çaresiz ne yapayım. اختیادسز'de ر yine د gibi. - çözüldüsatır 4
اولودلرdiğer okumalar:اولورلر,اوتورلرÇÖZÜLDÜ: ر=د alışkanlığı; 'benim gibi nice kimesneler olurlar' = benim gibi nice kişiler var. ت noktası görünmüyor, oturlar değil. - çözüldüsatır 5
نره‌دنdiğer okumalar:بزه‌دنÇÖZÜLDÜ: İlk dişte tek nokta üstte; 'sen nereden geldiñ' soru kalıbı ve ardından 'neden mübtelâ olduñ'. - çözüldüsatır 5
دردد ندرdiğer okumalar:درد ندر,دردڭز ندرÇÖZÜLDÜ: L5 sonu 'دردد', L6 başı 'ندر'. Fazladan bir د/ر kuyruğu var; 'derd nedir' = bela nedir okundu (önceki soruda 'bu derdde' geçiyor). Kef ya da iyelik eki görünmüyor. - çözüldüsatır 6
ایتدوردلرdiğer okumalar:ایتدورلرÇÖZÜLDÜ: ر=د; itdürürler (yedirirler, tenâvül itdürmek). Aynı satır sonu مقداد = مقدار. - çözüldüsatır 7
دیدیdiğer okumalar:دیدیلرÇÖZÜLDÜ: Tekil 'didi' açıkça yazılmış; tutsaklardan biri cevap vermiş sayıldı. Akıcı çeviride 'dediler' korundu çünkü L6 'itdiler' ile başlıyor. - çözüldüsatır 8
ایرآث ایدرdiğer okumalar:ایراث ایدنÇÖZÜLDÜ: îrâs ider = doğuran; 'za'f-ı beden îrâs ider eşyâya mübâşeret idem' = bedeni zayıflatan şeylere başvurayım (semirip boğazlanmamak için). - çözüldüsatır 11
قصودینیdiğer okumalar:قصورینیÇÖZÜLDÜ: ر=د; kusûrını = kalanını: 'kusûrını vezn ile mâbeynlerinde tevzî' itdiler'. Aynı satırda دددی = derdi. - çözüldüsatır 16
قددتdiğer okumalar:قدرتÇÖZÜLDÜ: ر=د; 'meşy ü harekete kudret yok'. - çözüldüsatır 17
بادیdiğer okumalar:باریÇÖZÜLDÜ: ر=د; 'bâri sen bu mazmûn ile 'amel eyle' = bari sen bu söze göre davran. - çözüldüsatır 20
و بنdiğer okumalar:دبنÇÖZÜLDÜ: İlk harf د gibi görünüyor ama 'ancak ol marîz ve ben kaldık' (L19-L20) و'yu gerektiriyor; bu elin و/د karışması (160b). - çözüldüsatır 21
ایددزdiğer okumalar:ایدرزÇÖZÜLDÜ: ر=د; 'seni zebh ideriz'. Kelime üstünde kahverengi leke var ama harfler okunuyor. - çözüldüsatır 22
کیتدیلرdiğer okumalar:کیدیلرÇÖZÜLDÜ: İşaret kelimesi; L21 'diyüp' ardından 'gitdiler' beklenir. 163a ilk kelimesiyle karşılaştırılmalı.