Acayipmahlukat· Acâibü'l-MahlûkatWalters Art Museum W.659 · 1121 H / 1717 M

Folio 159a

* Needs human approval — starred sentences rest on a word whose reading no human has confirmed yet. The asterisk leads to the note at the end of the page.
continued from fol. 158bThey gave me three days' provisions, and I went(?)…

…when they reached the place he had spoken of and the drum was beaten, the sea began to move; and the ship, too, sailed off before my eyes and vanished from my sight.*1

I for my part went ashore on another island; there was no trace at all of men or jinn.

For a while I wandered about searching, and I saw a huge tree with a nest on it as big as an open square. As evening drew near I saw a huge white bird; never in my life had I seen a bigger creature. It came and settled on the nest, and I hid out of fear.

When morning came it flew away; when evening came it returned and settled near me. I knew that it had noticed me. Having no other choice, I went up to it; it did not harm me at all. I was freed from fe[...].*2

Morning came and it left again; when evening came it returned with a fine loaf of bread in its mouth and set it before me. I knew that the means(?) of my deliver[...] would come from this bird.*3

When morning came I at once made my move and clung to its foot. It lifted me with its beak, took me onto its back and flew, rising so high into the sky that on its back I nearly perished from the bitter cold. Then at noon it came down and set me off its back onto a threshing floor.

People were gathered, watching. They came up to me and asked how I was; I told them my adventure in full, exactly as it happened. At once they brought me to their king.

When the king learned of my situation he bestowed a great deal of gold and silver on me, so much that it came to ten times the sum I owed.*4

They said: “The distance that bird carried you today is, [as far as](?) this country, six months' journey.”*4

I rested there for some days. When two months had passed, one day I saw a ship coming in from the sea, and I too went to watch it. They came to the shore, and I saw that those on the ship were my own companions. Giving praise and thanks to God Most High, I had the honour of rejoining them.*5

Uncertain readings · notes in Turkish

* Needs human approval · 5

  • *1line 1 دیدوکی محلّه واروب دهل ضرب ایتدکدهSayfa hikâyenin ortasında başlıyor: 'dediği yer'in kimin sözü olduğu ve davulu kimin çaldığı 158b'de. Davul çalınca 'deniz harekete başlar' (bir balığın ya da ada sanılan bir hayvanın uyanması olabilir). Öznesiz çeviri bırakıldı; 158b ile birleştirilirken bir insanın kontrol etmesi gerekiyor.
  • *2line 8 خو[...]other readings: خوفدن, خوفمدنSatır sonunda, çerçeve kenarında mürekkep lekesi kelimenin geri kalanını örtüyor; yalnızca خو okunuyor. L9'un başı 'berî oldum' ile 'havfdan berî oldum' (korkudan kurtuldum) anlamı güçlü, ama harfler görünmediği için metin [...] bırakıldı.
  • *3line 10 خلاص[...]سّر اسبابیهother readings: خلاصمك تیسّر اسبابی, خلاصمه میسّر اسبابیخلاص ile اسباب arasında mürekkep lekesi; lekenin altında şeddeli bir 'ـسّر' ucu seçiliyor. Son kelimenin sonu ه gibi (اسبابیه) ama emin değilim. Anlam açık: kurtuluşumun yolu bu kuştan olacak. Okuma bir insanın onayını bekliyor.
  • *4line 18 کا[...]other readings: قدر, كلنجهSatır sonunda ك+ا açık, ardından çerçeve kenarında lekeli bir yukarı çizgi; kelimenin geri kalanı okunmuyor. 'bu vilâyete kadar' anlamı muhtemel ama yazılış belirsiz.
  • *5line 21 مشرف اولدمSayfa burada bitiyor ve yakalama kelimesi yok; cümlenin burada mı bittiği, 159b'de mi sürdüğü 159b ile karşılaştırılmalı. 'müşerref oldum' çeviride 'onlara kavuşmakla şereflendim' diye açıldı.

Resolved or approved · 10

  • resolvedline 3 انس و جندنother readings: انی وجندنÇÖZÜLDÜ: Büyütmede س dişleri net; 'ins ü cinden aslâ eser yok' (ne insan ne cin izi) bağlamı kesin.
  • resolvedline 4 وآر احشامother readings: و ارا احشامÇÖZÜLDÜ: 'var' medli elifle yazılmış (وآر), ardından ayrı kelime احشام = آخشام (ح noktasız). Aynı احشام yazılışı L7 ve L9'da tekrar ediyor.
  • resolvedline 4 آنی کوردمکهother readings: آنی (ânî, ansızın)ÇÖZÜLDÜ: Medli elifle آنی; 'anı gördüm ki' (onu gördüm ki) olarak okundu, 'ânî' (ansızın) da mümkün. Çeviride anlam değişmiyor.
  • resolvedline 5 کودمدم ایدیother readings: کورمدم ایدیÇÖZÜLDÜ: 4x büyütmede ك-و-د-م-د-م; bu elin ر'yi د gibi yazma alışkanlığı (152b notu). 'görmedim idi' = görmemiştim. Diplomatik yazılış korundu.
  • resolvedline 5 ایچندهother readings: ابحندهÇÖZÜLDÜ: چ'nin noktalarından yalnızca biri seçiliyor; 'ömrüm içinde' bağlamı kesin.
  • resolvedline 11 اولودother readings: اولورÇÖZÜLDÜ: Satır başındaki elif çerçeve çizgisine yapışık ve soluk; son harf د gibi (bu elin ر = د alışkanlığı). L10 sonundaki 'bu tayrdan' ile 'olur' tamamlanıyor.
  • resolvedline 13 آدقه‌سندهother readings: آرقه‌سندهÇÖZÜLDÜ: 'arkasında' — ر yine د gibi yazılmış. 'şiddet-i berdden arkasında helâke karîb oldum' (sırtında soğuktan ölmek üzereydim); L12'deki 'zahrına aldı' ile uyumlu.
  • resolvedline 17 دینم اولان مبلغك اون مقداریÇÖZÜLDÜ: 'deyn' (borç) okunuşu yazıdan açık; anlatıcının borcu 158b'de geçiyor olmalı. مقدار'ın üstüne küçük bir ی eklenmiş (مقداری). 'on mikdârı denlü' = on katı kadar.
  • resolvedline 19 مرودندهother readings: مرورندهÇÖZÜLDÜ: 'mürûrunda' (geçince); ikinci ر د gibi yazılmış. 'iki ay mürûrunda' bağlamı kesin.
  • resolvedline 21 دفیقلرمother readings: رفیقلرمÇÖZÜLDÜ: 'refîklerim' (yol arkadaşlarım); baştaki ر د gibi (دوایت=روایت ile aynı alışkanlık). Gemiyle gelenlerin anlatıcının eski yol arkadaşları olması hikâyeyi kapatıyor.