Varak 151b
…parça parça edip yerler.*1
O adada bir tür kuş vardır; ışığından göz onu seçemez(?). O kuş göründüğünde denizde tehlike olmadığını anlarlar ve yola çıkarlar. Ona «Delîlü's-selâme», yani selamet kılavuzu derler.*1*2
Yine o adada Harşene(?) adında, güvercinden büyük bir kuş vardır. O uçtuğunda Kerker(?) denen başka bir kuş gelir ve onun altında uçar. Kerker'in yiyeceği Harşene'nin pisliğidir; Harşene uçtukça onun altından ayrılmaz.*2*3*4
Yine (garip?) şekilli bir hayvan vardır; başı çoktur, yüzleri çeşit çeşittir. Kanatları vardır, kuyruğu büyük bir yılanın kuyruğu gibidir; denizde ne bulursa yer.*4
İşte onun resmi.
Yine o adada bir hayvan vardır; öyle korkunç bir çığlık atar ki onu bilmeyen adam ölür. Altı ay orada kalır, sonra kaybolur. Ne yiyip ne içtiğini bilen(?) yoktur.*5
O denizde bir tür balık vardır, boyu üç yüz arşındır; bazı yerlerde gemilere zarar verir. Göründüğünde davul ve tas çalarlar, o da kaçıp gider. Kanadını kaldırınca denizde minare gibi görünür. Vakvak adasının hizasında görülür.*5*6
Bir tür balık daha vardır, ona Utum(?) derler. Yüzü domuz yüzüne benzer, insana da benzer; gövdesi balık biçimindedir. Avlanınca baştan başa et ve yağdır.*6*7
Ve işte onun resmi.*7
* İnsan onayı gerekli · 8
- *1satır 1
نوردن بصیdiğer okumalar:نوردن بصر,نوردن بصریİkinci kelimenin son harfi ی kavsi gibi, nokta yok; ر da olabilir. 'nûrdan basar derk idemez' (ışığından göz seçemez) okuması 2. satırla anlam veriyor ama kelime kesin değil. - *2satır 3
خرشنهHarfler açık; kuş adının seslendirilmesi bilinmiyor (Harşene / Hurşene). Kazvînî'nin Arapça metnindeki biçimle karşılaştırılmalı. - *3satır 4
كركرHarfler açık; kuş adının seslendirilmesi (Kerker / Kürker / Kirkir) bilinmiyor. - *4satır 6
دابة الشكلdiğer okumalar:دابة غريبة الشكلOkuma açık ama terkip eksik görünüyor: 'dâbbetü'ş-şekl' tek başına anlamsız; büyük olasılıkla 'garîbetü'ş-şekl' gibi bir sıfat düşmüş. Çeviride '(garip?) şekilli' diye verildi. - *5satır 10
بیلوهdiğer okumalar:بیلورSon harf ه kavsi gibi kapanıyor. 'ekl ü şürbü ne idügi bilür yokdur' (ne yiyip içtiğini bilen yok) anlamı açık, ama yazılış harfiyen korundu. - *6satır 13
اطمBalık adı; harfler ا ط م, hareke yok. Seslendirme (Utum / Atam / Itm) bilinmiyor; Kazvînî'nin Arapça metniyle karşılaştırılmalı. - *7satır 14
وانسان كبی دخی اولورOkuma açık; anlam belirsiz: yüzü hem domuza hem insana mı benzer, yoksa insana benzeyen türü de mi olur? Çeviride ilki seçildi. - *8satır 15
ودخیdiğer okumalar:ودجیÇerçeve altında, sol köşede kırmızı mürekkeple rekabe. ح/خ/ج noktası belirsiz. 152a'nın ilk kelimesiyle karşılaştırılmalı.
Çözülmüş ya da onaylanmış · 7
- çözüldüsatır 2
قچانdiğer okumalar:چونÇÖZÜLDÜ: ق üstü kısa, چ noktaları altta; 10b ve 12b'deki 'قچان' (kaçan = -dığında) yazılışıyla aynı. 11. satırda da aynı biçim. - çözüldüsatır 2
كورنسهdiğer okumalar:كوردلسنه,كوردكلرندهÇÖZÜLDÜ: ك و ر ن س ه: ر'den sonraki kısa diş üstünde tek nokta (ن). 11. satırdaki aynı kelimeyle karşılaştırıldı; 'görinse' (görünse) iki yerde de anlamlı. - çözüldüsatır 6
خروج ایتمزÇÖZÜLDÜ: Özne belirtilmemiş. Bağlam: Kerker, Harşene'nin altında uçup onun pisliğiyle beslenir; 'tayerân itdükçe hurûc itmez' = Harşene uçtukça Kerker onun altından ayrılmaz. - çözüldüsatır 8
وینهdiğer okumalar:وبینهÇÖZÜLDÜ: Kırmızı yazılmış ama 3. ve 6. satırlarda aynı kelime siyahla 'وینه ... اول جزیره‌ده' (ve yine o adada) kalıbında geçiyor; tek nokta altta. Bir ada adı değil, paragraf başı kırmızı. Walters kataloğundaki 'Vaynah (Vīnah?) Island' başlığı bu kelimenin yanlış okunmasından gelmiş olabilir; fihrist başlığına bir insan bakmalı. - çözüldüsatır 10
ذراعÇÖZÜLDÜ: ذ ve ر üstünde mürekkep bulaşığı var; 'tûlı üçyüz ...' kalıbında uzunluk birimi ve görünen 'آع' sonu ذراع'ı kesinleştiriyor. - çözüldüsatır 12
منادهdiğer okumalar:منارهÇÖZÜLDÜ: Dördüncü harf satır üstünde د gibi duruyor; 'deryâda minâre gibi görinür' (kanadı kalkınca) bağlamı ve yükseklik benzetmesi مناره'yi kesinleştiriyor. Yazılış korunarak 'minâre' okundu. - çözüldüsatır 12
وآق وآقÇÖZÜLDÜ: Vâkvâk adası; 150a-151a'daki Vakvak bahsiyle aynı yer.