Acayipmahlukat· Acâibü'l-MahlûkatWalters Art Museum W.659 · 1121 H / 1717 M

Varak 168a

* İnsan onayı gerekli — yıldızlı cümleler, okunuşunu henüz bir insanın onaylamadığı bir kelimeye dayanıyor. Yıldız, sayfa sonundaki nota götürür.
vr. 167b'den devamki bize ikram ve ihsan etti; gerekti ki gemiciye…"

…fayda [müzâvele(?)]. Varacakları ülkenin padişahı, sağlam ve kusursuz ne kadar gemi varsa gasbeder. Ben gemiyi kesip kusurlu ettim ki o padişahın memurları görünce "kusurludur" deyip dokunmasınlar, gemideki yoksullar da kusurlu gemiyle kurtulup geçip gitsinler. Kestiğim iki tahtanın onarımı ise pek kolaydır. Görüp işittin mi, gemici "bir hikmeti vardır" deyip acıyı çekti ve bize eziyet de etmedi; sen ise gemici kadar sabredemedin.*1

Yine o köydeki duvarın sahibi salih bir kişiydi. Duvarın altına bir define gömüp Allah Teâlâ hazretlerine emanet etti ki kendisi ölürse çocuklarına nasip olsun. Şimdi kendisi öldü, çocukları ise küçüktür. Duvar yıkılsa define ortaya çıkar, zalimler alır, çocuklara vermezler. O define Allah'ın emanetidir. Duvar ancak çocuklar büyüdüğünde yıkılmalıdır ki definelerini çıkarıp kullansınlar.

Öldürdüğüm oğlanın anası babası da salihlerdendir. Hak Teâlâ'nın salih çocuklarını yaşatması, dünya ve ahiretlerine zarar verecek çocuklarını ise helak etmesi için daima dua ederler. O oğlanın büyüyünce son derece bozguncu, kötü ve zalim, sonunda da kâfir olması takdir edilmişti. Hak Teâlâ onların duasını kabul edip onu helak etti; yerine onlara salih bir çocuk ihsan etse gerektir.*2

"Ey Musa, bu işleri kendiliğimden yapmam(?); ilahi ferman ile yapardım" dedi ve gözden kayboldu.*2

Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu ki: "Kardeşim Musa sabretseydi nice acayip şeyler görürdü."

O balığın nesli bugün de o denizden kesilmemiştir. Boyu bir arşından kısadır; başı yarım, gözü de tektir, öbür organları da yarımdır. Görenler(?) onun yarım olduğunu görürler.*3

Şüpheli okumalar

* İnsan onayı gerekli · 3

  • *1satır 1 فایده مزاولهdiğer okumalar: مزاوله (müzâvele, uğraş/iş), مداولهCümle 167b'de başlıyor (başka işçide). Harfler açık (ف ا ی د ه / م ز ا و ل ه) ama 'fâyide müzâvele'nin cümledeki işlevi bu sayfadan görülmüyor; Musa'nın gemiyi delmekle ilgili sorusunun sonu olabilir. 167b ile birlikte bir insan bakmalı.
  • *2satır 17 ایشلکمdiğer okumalar: ایشلمم (işlemem), ایشلمدم (işlemedüm)ل ile م arasında keşideli, üstünde ک çizgisi olan bir harf var: ایشلکم. Anlam 'kendimden yapmadım/yapmam' olmalı (Kehf 18:82 've mâ fe'altuhû 'an emrî'), ama yazılan biçim ikisine de tam uymuyor. translit işlemem(?) olarak bırakıldı; bir insan bakmalı.
  • *3satır 21 کودنلرdiğer okumalar: کودنکر, کوزلریک و د ن, sonra üstünde çizgi olan bir harf (ل mi ک mi belirsiz) ve ر. ر=د ile 'görenler' okunuyor ve cümleye oturuyor ('görenler yarım olduğunu görürler'); ama ikinci harf ک ise biçim anlamsız. translit görenler(?); bir insan bakmalı.

Çözülmüş ya da onaylanmış · 11

  • çözüldüsatır 1 قددdiğer okumalar: قدرÇÖZÜLDÜ: Bu elin ر=د alışkanlığı; 'her kadar sahîh ve bî-'ayb sefîne'. ar yazıldığı gibi.
  • çözüldüsatır 2 غضبdiğer okumalar: غصبÇÖZÜLDÜ: ض'nin noktası açık (غضب 'öfke'), ama bağlam gemiye el koymak: Kehf 18:79 'ya'huzu kulle safînetin gasbâ'. ar yazıldığı gibi, translit gasb.
  • çözüldüsatır 2 واردسهdiğer okumalar: وار ایسهÇÖZÜLDÜ: vardısa = 'var ise'; 'ne kadar sağlam gemi varsa'. Anlam açık.
  • çözüldüsatır 5 ایتدکمیdiğer okumalar: ایتدیکمیÇÖZÜLDÜ: itdüñ mi (ک = ñ, soru eki ayrı yazılmamış); Hızır Musa'ya 'gördün ve işittin mi' diye soruyor, cümle L6'da 'sen gemici kadar sabredemedin' ile kapanıyor.
  • çözüldüsatır 9 صغاددرdiğer okumalar: صغاردرÇÖZÜLDÜ: ر=د; sıgârdır 'küçüklerdir'. L11'deki کباد (kibâr) ile karşıtlık.
  • çözüldüsatır 10 ایسیهdiğer okumalar: ایسه, انسیهÇÖZÜLDÜ: Satır sonunda sıkışmış: elif, altı noktalı diş, sin, altı noktalı diş, he. 'ol kenz ise emânetullâhdur' (L11) cümlesine tam oturuyor; fazladan bir diş yazılmış.
  • çözüldüsatır 11 کبادdiğer okumalar: کبارÇÖZÜLDÜ: ر=د; kibâr 'büyükler', L9 صغاددر'nin karşılığı.
  • çözüldüsatır 14 کبیدdiğer okumalar: کبیرÇÖZÜLDÜ: ر=د; 'ol oğlanın kebîr oldukda' = o oğlan büyüyünce.
  • çözüldüsatır 15 مقددdiğer okumalar: مقدرÇÖZÜLDÜ: ر=د; mukadder idi 'takdir edilmişti'.
  • çözüldüsatır 17 ایدردمÇÖZÜLDÜ: iderdüm; ی ile د arasındaki çengel ر'nin bu eldeki kısa biçimi.
  • çözüldüsatır 18 بیوددکهdiğer okumalar: بیوردیکهÇÖZÜLDÜ: ر=د; buyurdı ki.