Acayipmahlukat· Acâibü'l-MahlûkatWalters Art Museum W.659 · 1121 H / 1717 M

Varak 168b

* İnsan onayı gerekli — yıldızlı cümleler, okunuşunu henüz bir insanın onaylamadığı bir kelimeye dayanıyor. Yıldız, sayfa sonundaki nota götürür.
vr. 168a'den devamöbür organları da yarımdır. Görenler(?) onun yarım olduğunu görürler.

…avcılar onu avladıklarında büyüklere hediye ederler. Eti gayet lezzetli ve latiftir. Ve bu onun suretidir.

Açık zemin üzerinde sola dönük koyu gri-siyah bir balık: yuvarlak başında altın-kahverengi göz, ağız yanından uzanan iki ince uzun bıyık; sırtta ve karında kanadı andıran büyük yüzgeçler, sivri çatallı kuyruk; gövde ince pullarla taranmış. Önceki varakta (168a) anlatılan, eti lezzetli ve büyüklere hediye edilen balığın sureti (L1 've hâzihi sûretuhâ').
Açık zemin üzerinde sola dönük koyu gri-siyah bir balık: yuvarlak başında altın-kahverengi göz, ağız yanından uzanan iki ince uzun bıyık; sırtta ve karında kanadı andıran büyük yüzgeçler, sivri çatallı kuyruk; gövde ince pullarla taranmış. Önceki varakta (168a) anlatılan, eti lezzetli ve büyüklere hediye edilen balığın sureti (L1 've hâzihi sûretuhâ').

Bir tür balık daha vardır ki ona kalensüve (külah) balığı derler; ağzı da başı da yoktur. Ödü(?) sığır ödü gibidir. Ne zaman avlansa kıpırdar ve kara bir su olur; ağın çevresi kararır. O sudan alıp onunla yazı yazarlar; bütün mürekkeplerden daha parlak ve berraktır, asla silinmez. O adanın halkı (başka) mürekkep bilmez; onunla yazarlar.*1

Yine bir tür balık vardır, onu avlarlar. Parça parça edip tencereye koydukları parçalar kıpırdar; ne kadar kaynasa o parça kıpırdamaya devam eder, ancak tam pişince hareketi kesilir. Eti yemeklerin en hoşudur.

Yine bir tür balık vardır ki iki kanatlıdır. Deniz kıyısında sudan ve çamurdan çıkar, kuş gibi havada uçar; onu avlarlar. Ve bu onun suretidir.

Açık zemin üzerinde sola dönük kanatlı balık: kırmızı yuvarlak baş, iki göz ve iki uzun ince bıyık; mavi-gri pullu gövde, karın boyunca kırmızı şerit, sırtta ve altta kuş kanadına benzer mavi-gri yüzgeçler, geniş kuyruk sağ çerçeveye değiyor. Metindeki deniz kıyısında sudan ve çamurdan çıkıp kuş gibi uçan iki kanatlı balık (L10 've hâzihi sûretuhu').
Açık zemin üzerinde sola dönük kanatlı balık: kırmızı yuvarlak baş, iki göz ve iki uzun ince bıyık; mavi-gri pullu gövde, karın boyunca kırmızı şerit, sırtta ve altta kuş kanadına benzer mavi-gri yüzgeçler, geniş kuyruk sağ çerçeveye değiyor. Metindeki deniz kıyısında sudan ve çamurdan çıkıp kuş gibi uçan iki kanatlı balık (L10 've hâzihi sûretuhu').

Saîd bin Cübeyr rivayet eder: Âdem aleyhisselam yeryüzüne indiğinde yalnızca kartal kuşu ile suda(?) balık vardı. Kartal ile balık birbirleriyle dost olmuşlardı. Kartal Âdem'i görünce balığa varıp dedi: Bugün yeryüzüne bir şey indi; iki ayağı ve iki…*2*3

devamı — vr. 169a…iki eli var; ayaklarıyla yürür, elleriyle tutar; benzeri görülmemiş(?)…
Şüpheli okumalar

* İnsan onayı gerekli · 3

  • *1satır 2 مرآده سیdiğer okumalar: مراره سی (merâresi, ödü), مثانه سی (mesânesi)ر=د alışkanlığıyla 'merâre' (öd kesesi) okundu; L3'te 'بقر مرآده سی کبی' ile tekrar ediyor. Kelime açık, ama 'ödü sığır ödü gibidir' cümlesinin balığın biçimini mi (kese gibi gövde) yoksa ödünü mü anlattığı belirsiz; Kazvînî Arapçasıyla karşılaştırılmalı.
  • *2satır 11 نسرdiğer okumalar: akbaba, kartalnesr hem kartal hem akbaba için kullanılır; tr 'kartal', en 'eagle' verildi. Sözlükte karşılığı yok; terim kararı insanın.
  • *3satır 12 مادهdiğer okumalar: ماءده (mâ'da, suda), ماده (mâde, dişi), دریادهHarfler açık: و ماده بالق. Kazvînî'de Saîd b. Cübeyr rivayeti karada yalnız kartal (nesr), denizde yalnız balık (hût) olduğunu söyler; bu yüzden 'mâ'da balık' (suda balık) okundu. 'mâde' (dişi balık) da harfe uyar ama bağlama oturmaz. İnsan kararı gerekir.

Çözülmüş ya da onaylanmış · 7

  • çözüldüsatır 3 مرآده سیdiğer okumalar: مراره سیÇÖZÜLDÜ: L2'deki ile aynı kelime ve aynı el; okuma L2'deki açık soruya bağlı.
  • çözüldüsatır 3 حرکت ایدر ماء سیاه اولورdiğer okumalar: حرکت ایدر، ماء سیاه اولور (kara su salar)ÇÖZÜLDÜ: yakın büyütmede harfler açık. 'ماء سیاه اولور' kelimesi kelimesine 'kara su olur'; L4'teki 'ağın çevresi kararır' ve 'o sudan yazı yazarlar' ile mürekkep salgısı anlamı kesin.
  • çözüldüsatır 6 و پاده پادهdiğer okumalar: و پاره پارهÇÖZÜLDÜ: ر=د alışkanlığı; 'pâre pâre' (parça parça). L7'deki 'پادچه' (pâreçe) ve 160a'daki 'باده‌لنوب' ile aynı yazım. ar diplomatik bırakıldı.
  • çözüldüsatır 6 وینهdiğer okumalar: Vîne (yer adı)ÇÖZÜLDÜ: bu bölümde 've yine' okunur (kırmızı bölüm açıcısı). Walters başlığındaki 'Vaynah seas' bu kelimeden çıkarılmış; metinde öyle bir deniz geçmiyor.
  • çözüldüsatır 9 ددیاdiğer okumalar: دریاÇÖZÜLDÜ: ر=د; 'deryâ kenârında' (deniz kıyısında).
  • çözüldüsatır 9 صو ایله طیندنdiğer okumalar: صودن و طیندنÇÖZÜLDÜ: yakın büyütmede 'صو ایله' açık okunuyor; 'su ile tînden' = sudan ve çamurdan.
  • çözüldüsatır 14 الی وارdiğer okumalar: الی وددÇÖZÜLDÜ: işaret kelimesi; L13 'iki ayağı ve iki' cümlesini 'eli var' tamamlıyor.